NPRJazz : Amerikan Ulusal Kamu Radyosu’nun Jazz Web Sitesi
(Bu yazı, "Jazz Dergisi"nin 28.sayısında "Ekim-Aralık 2002" yayımlanmıştır.)

Bu sayıda sizlere, Amerika’daki ‘National Public Radio’nun (NPR = Ulusal Kamu Radyosu) öncelikle jazz programlarının tanıtımı için kurduğu, ama sürekli yaptığı yenilemeler ve eklemelerle oldukça dinamik ve pek çok yönden tatmin edici bir jazz web sitesi haline getirdiği ‘NPR Jazz’ı (www.nprjazz.org) tanıtmaya çalışacağım.

Ama jazz kısmına geçmeden önce, kısa da olsa NPR’ın geçmişine bir göz atmak istiyorum sizlerle: NPR, 24 Şubat 1970’de, Amerika’da habercilik ve yapımcılık alanlarında önderlik etmek ve ticari olmayan irili ufaklı bir çok radyo istasyonunu ülke genelinde ilk kez kalıcı bir şekilde birbirine bağlayan bir yayın şebekesini gerçekleştirmek için kurulan, kar amacı gütmeyen özel bir kuruluşu. Bugün NPR, her hafta, 680 kamu radyo istasyonu ve internet aracılığıyla 20 milyon Amerikalıya; NPR Worlwide –yani uluslararası radyo yayınıyla- Avrupa, Asya, Avustralya ve Afrika’ya; ‘American Forces Network’ –yani Amerikan Askeri Kuvvetleri Yayın Şebekesiyle- denizaşırı ülkelerdeki askeri tesislerine, ve kablo aracılığı ile de Japonya’ya yayın yapmakta. NPR, 32 senedir haber gazeteciliği ve kültür programları konularında Amerika’daki hemen her önemli ödüle layık görülmüş olan çok önemli bir radyo kuruluşu.

Konumuz jazz. O nedenle artık, bir an evvel radyonun (www.nprjazz.org) adresinde bulunan jazz web sitesinin anasayfasına giriş yapabiliriz. Hem zevkli dizayn edilmiş hem de işlevsel bir sayfa bu. Sayfaya hakim renk elbette jazz’a yakışır bir blue(s)!

Web sitesinde bir şeyler dinleyebilmek için ‘Real Audio Player’ yazılımının bilgisayarınızda yüklü olması gerekli. Değilse de anasayfanın altında bu programı yükleyebileceğiniz siteye sizi yönlendiren bir link var. Tabi bilgisayarınızda bu program varsa, artık sitedeki herşeyi rahatlıkla dinleyebileceğinizi zannetmeyin. Bunun için oldukça hızlı bir internet bağlantısı ve iyi donanımlı bir de bilgisayar gerekiyor. Ama böyle bir bilgisayar ortamınız olmasa bile yine de, sitedeki önemli bir takım röportajlara, haberlere ve albüm değerlendirmelerine erişebiliyorsunuz. Çünkü bunları sesli olarak (Listen) dinleyemeyenler için bir de ‘metin okuma’ (Or Read A Transcript) seçeneği de sunuyor NPRJazz sizlere.

Sayfanın sol üst köşesinde alt alta sıralanan beş ana bölüm aslında web sitesinin içeriğini kabaca oluşturuyor:
Radio Programs (Radyo Programları)

NPR’ın jazz yayını yapan üç programı var: Marian McPartland's Piano Jazz, JazzSet with Dee Dee Bridgewater, Jazz Profiles. Bu sayfada her bir programın içeriği hakkında bir özet paragraf ve web sitesinin linki var. Web sitelerinde ise, programların yayın gün ve saatleri, geçmiş ve gelecekteki programların içeriği, programcı verileri de dahil olmak üzere detaylı bilgiler buluyorsunuz.

Features & Reviews (İnceleme Yazıları ve Albüm Değerlendirmeleri)
Her hafta bir jazz müziyeni üzerine büyütecini doğrultuyor NPRJazz ve bunu da anasayfasının ortasında müzisyenin, sayfaya oranla oldukça büyük ve dikkat çarpıcı bir resmini koyarak duyuruyor. İster o resmin üstüne tıklayın, ister bu bölüme girin o haftanın ‘ana inceleme yazısı’na (Main Feature) kolaylıkla ulaşabiliyorsunuz.

Ben bu yazıyı yazdığımda büyüteç kemancı Regina Carter’ın üzerindeydi. NPR programcılarının geçmişte bu sanatçıyla yaptığı çeşitli söyleşiler, albümlerinin değerlendirmeleri, hakkındaki haberler de ‘Ana İnceleme Yazısı’na tıkladığınız zaman bulacağınız ses dosyalarında saklı. Sayfanın sonunda ise sanatçının müziği, çeşitli parçalarıyla tanıtılıyor…İster bir kısmını, ister tüm parçayı dinleyebiliyorsunuz, o artık sizin keyfinize kalmış.

Features & Reviews Sayfası, ‘inceleme yazıları’ ve ‘albüm değerlendirmeleri’ olmak üzere iki kolona ayrılmış. İnceleme yazıları bölümünde sadece o haftanın müzisyeni ile ilgili yazı değil, geçmiş haftaların arşivi de seçenek olarak sunuluyor. Değerlendirme kolonunda ise albüm eleştirilerini isterseniz sesli, isterseniz okuyarak öğreniyorsunuz.

Basic Jazz Record Library (Temel Jazz Kayıtları Kitaplığı) Burda, NPR ‘olmazsa olmaz’ diye düşündüğü jazz albümlerini alfabetik olarak sıralıyor. Değerlendirmeler yine sesli ve metin olmak üzere iki şekilde hazırlanmış.

	Calendar (Takvim) Bu aslında tamamen Amerikalı jazz-severleri ilgilendiren bir sayfa. Sayfada karşınıza çıkan Amerika haritası üzerindeki eyaletlere tıklayarak, buralarda yapılan jazz festivalleri, konserleri veya seminerleri gibi etkinliklerin hakkında bilgi edinebiliyor ve bir organizatörseniz, bu etkileşimli sayfadaki gayet basit yönlendirmelerle, kendi düzenlediğiniz jazz etkinliğinin girişini de yapabiliyorsunuz.
Jazz Stations (Jazz Yayını Yapan Radyo İstasyonları) Bu sayfada da karşınıza jazz yayını yapan veya NPR’ın jazz programlarını yayımlayan radyo istasyonlarının bulunduğu eyalet isimleri çıkıyor. Eyaletlerin üstüne tıkladığınızda oradaki bu tarz radyo istasyonları hakkındaki her türlü bilgiyi öğrenebiliyorsunuz. Bu da sırf Amerikalıların işine yarayacak bir sayfa gibi durmasına rağmen, bir çok radyonun internet üzerinden yayın yaptığı web sitesi olduğu için, daha evvel de dediğim gibi, iyi bir donanım ve hızlı bir internet erişimiyle, bu radyoların jazz programlarını dinleme imkanına kavuşabiliyorsunuz.
	Anasayfanın ortalarında ‘Notes From The Road’ (Yolculuk Notları) isimli çok yeni eklenmiş bir link var. Buraya tıkladığınızda karşınıza çıkan sayfada tromboncu Delfeayo Marsalis’in turnede olan jazz müzisyenleri hakkında verdiği haberler, yaptığı röportajlar yeralacak.
Şimdi anasayfanın en solundaki kolona geçelim: En başta ‘Heard It On NPR?’ (NPR’da mı Duymuştunuz?) linki, NPR’ın herhangi bir programında tanıtımını veya bahsini duyduğunuz/okuduğunuz, ama bir şekilde kaçırdığınız bir jazz öyküsünü, söyleşisini, haberini dinleyebilmeniz için yapılmış bir sayfaya yönlendiriyor sizi. Bu sayfaya uğradığınız zaman, eski-yeni programlardan oluşan bir arşivde o kaçırdığınız veya yeniden dinlemek istediğiniz programı kolayca bulabiliyorsunuz.
Soldaki kolonda diğer göze çarpan linkler de ‘Jazz Birthdays’ (Jazz Müzisyenlerinin Doğumgünleri) ve ‘Jazz Links’ (Jazz’la İlgili Web Sitelerine Linkler). ‘Jazz Birthdays’ Sayfası, içinde bulunduğumuz ayda doğan müzisyenleri, özet bilgi içeren birer paragraflık yazılarla tanıtırken, ‘Jazz Links’ Sayfası da, gerçekten de çok yararlı jazz sitelerini tanıtan linklerle dolu.
	Son olarak gözüme çarpan ise, NPRJazz’in Amerika’nın en saygın Jazz dergilerinden biri olan JazzTimes ile yaptığı işbirliği. Bu da nispeten yeni bir sayfa. Her ay derginin jazz müzisyenleriyle ilgili son haberleri içeren ‘Hearsay’ (Haber) köşesinden seçilen yazılarla bu sayfa oluşturuluyor. Eylül ayı yazısı Kanadalı grup Metalwood hakkındaydı.
NPR benim sık sık uğradığım ve oldukça yararlandığım bir site. ..sizlerin de ilginç bulacağınızdan eminim.