Jerry Jazz Musician
(Bu yazı, "Jazz Dergisi"nin 33.sayısında -Ocak-Mart 2004- yayımlanmıştır.)

Derginin yeni yıldaki bu ilk sayısında hangi web sitesini ele alsam diye düşünürken bugüne kadar nasıl olup da oldukça sık ziyaret ettiğim bir siteyi yazmak aklıma gelmedi diye hayıflandım. Açık Radyo’daki programımın web sitesini güncellerken en az haftada bir göz gezdirdiğim ve özellikle sitemdeki “Haftanın Sorusu” nu hazırlarken pek çok kez faydalandığım bir sitedir Jerry Jazz Musician.

Aslında klasik bir jazz sitesinden farklıdır bu site, kurucusunun da dile getirdiği gibi hem bir alışveriş sitesi hem de bir dergi niteliğindedir. Sattıkları ürünler de, ilgilendikleri konular gibi, 20.yüzyıl ortası Amerikan kültürü (Amerikana), güzel sanatlar, müzik, edebiyat, sinema ile ilgili. Sitenin kurucusu, Jerry, her ne kadar “Jazz Müzisyeni” lakabını almış olsa da aslında müzisyen değil, ama müziğe, müzisyenlere –özellikle jazz müziğine- alternatif edebiyata, dolayısıyla beatnik yazarlara, kara filmlere (film noir) vurgun biri. Düzene başkaldıran kültüre kendini yakın hissedip, destek vermiş –ve vermekte de devam eden-, zamanında epeyce seyahat etmiş ve pek çok değişik yer görmüş olmakla birlikte, yaşamını, ağırlıklı olarak New York, Los Angeles, San Fransisco, Paris dörtgeninde geçirmeyi seçmiş, şimdilerde ise altın yıllarını yaşıyor olduğunu tahmin ettiğim kendine özgü enteresan bir kişiliği var bu sitenin sahibinin.

Sitede pek çok değişik sayfa var. Ben, siz jazz severlerin en çok ilginizi çekeceğini tahmin ettiğim sayfalardan başlayarak siteyi tanıtmaya çalışacağım.

Ana sayfada ziyaretçileri iç sayfalara yönlendiren on buton var. Bizim ilk durağımız ise üstten altıncı butonla gidilen Quiz Show.

İşin aslına bakarsanız beni bu siteyle tanıştıran bu sayfa oldu. Yıllardır, Esintiler’in web sitesine her hafta yeni bir jazz sorusu koymak durumunda olmam, zaman zaman kendimi aşılmaz bir soru kıtlığında hissetmeme neden oluyor. İşte yine böyle, iyice çaresizlik duyduğum o anlardan birinde “Google” arama motoru yardımıma yetişmiş ve bana sunduğu sonuçlar arasında da Jerry Jazz Musician’ı önermişti. Girer girmez, diğerlerine göre daha kapsamlı içeriği, eğlenceli sunumu, görselliği –hatta  işitselliği- ile benim sorusal bağlamda daraldığım anlardaki yegane dizüstü referansım oldu.

Bu gerçekten de ilginç konularıyla hemen insanı avucunun içine alan ve rahat rahat da bırakmayan bir jazz soruları alemi. Hadi bir örnek size. Bakalım bilecek misiniz?

1 milyon adet satmayı başaran ilk jazz albümü hangisidir?

a) Miles Davis – Kind of Blue

b) John Coltrane – Giant Steps

c) Dave Brubeck – Time Out

d) Charles Lloyd – Forest Flower

Bu oyuna yazar olarak benim de katkım olsun diye cevabı metnin içinde bir yere gizledim. Dikkatli okuyan herkesin bulabileceğini temin ederim. Tabi diğer bir seçeneğiniz de, bu siteye girip, o soruyu bulup cevabını aramak. Ama emin olun bu seçenek daha karmaşık, çünkü kimbilir kaç soru arasından rastgele seçtiğim o soruyu, Jerry Jazz Musician’ın geniş soru bankasından arayıp bulmanız daha zor olabilir. Soruların çoğu, genellikle bir resim, fotoğraf ve bir ses dosyası  –muhtemelen bir jazz parçasından örnek- ile zenginleştirilmiş ve hepsi dört seçenekten oluşan “çoktanseçmeli” formatında hazırlanmış. Cevabınızı belirleyip “am I right?” (doğru bildim mi?) butonuna bastığınızda karşınıza en az soru sayfası kadar özenle hazırlanmış, sadece cevabı vermekle yetinmeyip, bir kaç paragraflık bir anlatımla  niye bu seçeneğin doğru olduğunu açıklayan ve bunu da yine resimler, fotoğraflar ve/veya müzikle destekleyen kapsamlı bir sayfayla karşılaşıyorsunuz. Açıklama yazısındaki müzisyen ve albümler de www.amazon.com  isimli alışveriş sitesine link veriyor. Böylece isterseniz söz konusu albümlerin siparişini de hemen internet üzerinden verebiliyorsunuz.  

Ben bir müddet sitenin sadece bu adresine uğrayıp çıktım, ta ki  “Invisible Man” kitabının yazarı Ralph Ellison hakkında bilgi toplamak için internette bir arama yaptığımda, sonuçlar karşıma yine Jerry Jazz Musician’ı  -ama bu sefer başka bir sayfasıyla-  çıkarana kadar. Bundan sonra da zaten ana sayfada butonların üstünde bulunan  “Bülten” e (Free Monthly Newsletter) abone olup her ay yolladıkları e-postayla Jerry Jazz Musician’daki gelişmelerden haberdar olarak bu ilginç siteyi daha yakından takip etmeye başladım.

Sitede hakikaten özenle hazırlanmış bir “Röportajlar” (Interviews) bölümü var ama sitenin altyapısının aynı özenle hazırlanmamış olmasından ötürü, buraya direkt sizi götürecek bir link yok. butonu sizi oraya dolaylı olarak ulaştırabileceklerden biri. Burda Jerry’nin jazz müzisyenleriyle, eleştirmenlerle, yazarlarla, çeşitli dallarda faaliyet gösteren sanatçılarla bizzat yapmış olduğu ellinin üzerinde röportaj olduğu gibi, yine aynı çevreden önemli isimlerin klavyeye aldıkları yazılar, Jerry tarafından düzenlenmiş “yuvarlak masa toplantıları” yer alıyor. Mesela, saksofoncu Joshua Redman, Blue Note plak şirketinin başkanı Bruce Lundvall ve New York Times’ın jazz eleştirmeni ve yazar Ben Ratliff gibi jazz müziğinin ileri gelen isimlerinin katıldığı ve Jerry’nin evsahipliği yaptığı “Modern Dünyada Jazz” isimli toplantının yazısı burda yer alan önemli yazılar arasında.

sayfasında ise, -her ne kadar aralarında “Forest Flower” adlı albümüyle, 1 milyon kopya satma başarısını gösteren ilk jazz müzisyeni Charles Lloyd bulunmasa da- 50’ye yakın müzisyen hakkında bilgiye  erişilebiliyor. Kısa bir biyografi, hakkında yazılmış kitaplar, diğer müzisyenlerin yorumları, önemli eserlerinin ses dosyaları, fotoğrafları, posterleri, o müzisyenle ilgili webde bulunan başka sitelere götüren linklerle, müzisyenlerin farklı kaynaklardan profilleri oluşturulmaya çalışılmış.

 da sadece jazz müzisyenlerinin resimleri, posterleri satılmıyor, burada Orrefors marka kristal bir vazodan, ilginç bir kitaba, CD’ye, DVD’ye, hatta irili ufaklı  hediyeliklere kadar ilginizi çekecek pek çok şey var. Ama şurası da bir gerçek ki bu sayfadan itibaren -veya bu sayfayla birlikte- bir jazz sever olarak siteye duyduğunuz ilgi de azalmaya başlayabiliyor. Çünkü yok alışveriş kataloğu (Catalog of the Cool), yok Jerry’nin gezip beğendiği ve skeçlerini yaptığı mekanlar (Making the Scene) derken konu jazz’dan çıkıp iyice dağılıyor. Ama bu katiyen o sayfaların ilginç olmadığına bir işaret değil, mesela Amerikana ile ilgiliyseniz, “Making the Scene” sayfası özellikle dikkatinizi çekecektir. Beni sorarsanız, ya “Liner Notes” ya da “Quiz Show”dayım. Jerry’ye bir not bırakırsanız, bana tez elden ulaştırır. :)